Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama net gelir tabii ki bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, beş ise damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir böylece odak bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül çizgisinin düzgün ilerlemesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha serin akar ama notalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur yapar fakat şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk kokuyu daha geniş açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise ince notaları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür o nedenle temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao tonunu hızla ortaya koyup biter çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, puro adı ile not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir duman aromasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır ve aroma silikleşir ısı de yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok sertse kül düzeni bozulur.